Aspendos ve Özellikleri Hakkında Bilgi

Aspendos

Anadolu’nun güneyinde, Pamfilya Bölgesi’nde antik kent. Antalya ilinin doğusunda, Köprüsuyu (Eurymedon) Irmağı’nın sağ kıyısında kurulmuştur. Bugünkü Belkıs Köyü’nün yakınlarındadır. Halk arasında Belkıs Harabeleri de denir.

Tarihçesi

Antik Çağ’ın ünlü coğrafyacılarından Strabon’a göre Mopsos’un önderliğindeki Argosluların kurduğu bir koloni kentiyse de kentin kuruluşunun daha eskiye dayandığı sanılır; çünkü Aspendos eski Anadolu adlarındandır. Kentte bulunmuş olan İÖ 5. ve 4. yüzyıla ait sikkelerde kentin adı Estwediya olarak geçer. Bir kral adı olan Asitawadia ya da Asitawada İÖ 8. yüzyıla tarihlenen Hitit hiyeroglif yazıtlarından geçer. Büyük olasılıkla, bu adla bağlantılı olan kentin Argoslu koloniciler tarafından kurulmuş olmasından çok onların daha önce burada bulunan yerleşim yerini ellerine geçirerek büyütüp geliştirdikleri kabul edilebilir.

Deniz kıyısında olmamasına karşın, gemiler Eurymedon Irmağı aracılığıyla kente kadar sokulabiliyordu. Bu nedenle ilkçağda önemli bir ticaret merkezi durumuna gelerek zengin bir kent olan Aspendos, İÖ 5. yüzyılın başlarında, Side dışında gümüş sikke basabilen tek kentti. Aynı zamanda Atina Deniz Birliği’nin de üyesiydi. Büyük İskender’in ele geçirmesinden sonra, bir süre Ptolemaiosların yönetimine geçen kent, daha sonra da Bergama Krallığı’nın egemenliğine girdi. Bergama Kralı III. Attalos’un vasiyeti üzerine de İÖ 133′ te Roma İmparatorluğu’na katıldı. Roma döneminde bayındır hale geldi; Bizans döneminde de önemini sürdürdü.

Özellikleri

Antik kent, biri büyük, öteki küçük iki tepe ve bu tepeler arasındaki düzlükte kurulmuştur. Bugün ayakta görülen antik kalıntıların büyük çoğunluğu Roma döneminden kalmadır. Büyük tepenin üstü düz bir platform biçimindedir. Bu düzlükte kentin ticaret merkezi olan agora yer alır. Agoranın batısında önlerinde bir sütunlu geçidin (portik) yer aldığı yan yana dizilmiş dükkânlar vardır. Doğuda bir bazilika kalıntısı; agoranın kuzeyinde anıtsal bir çeşme (nympheion), onun hemen önünde kent meclisi binası (buleuterion) kalıntısı vardır.

Kentin kuzeyinde su kemerleri; doğusunda bir stadion kalıntısı; güneyinde ise hamam olduğu sanılan kalıntılar yer alır.


aspendos-ve-ozellikleri-hakkinda-bilgiAspendos Tiyatrosu

Aspendos’un en önemli kalıntısı küçük tepeciğin yamacına yaslanmış olan tiyatrodur. Bu olağanüstü tiyatro yapısı, Antik Çağ’dan günümüze ulaşmış, en sağlam ve en iyi korunmuş tiyatroların başında gelir. 15 bin seyirci alabilecek oturma sıraları (cavca) ve iki katlı sahne binası (skene) çok sağlam durumdadır. Roma dönemine ait bu tiyatro, İS 2. yüzyılın ikinci yarısına tarihlenir. Ele geçen, bir yazıttan öğrenildiğine göre, imparator Marcus Aurelius döneminde mimar Zenon tarafından yapılmıştır. İç ve dış turizm açısından büyük önem taşıyan ve ilgi gören Aspendos Tiyatrosu, her yıl düzenlenen Antalya Festivali ile zaman zaman yapılan şenlik ve kültür hareketlerine sahne olmaktadır.

kaynak:Alfabetik Okul Ansiklopedisi -GÖRSEL YAYINLAR 1998