basketbol nedir hakkında bilgi


Tüm dijital fotoğraf makinesi fırsatları için tıklayın !


basketbol nedir hakkında bilgi

BASKETBOL

Basketbol, özel bir topla oyna­nan, adam adama mücadeleye dayalı spor oyunu. Tenis ve voleybol oyunla­rında olduğu gibi, arada bir engel ol­maksızın, sporcuların hem topla hem karşısındakilerle çekişerek amacına ulaşmasını özel kurallara bağlar. Ana­vatanı ABD, ilk uygulayıcısı bu ülke­de uzun yıllar beden eğitim öğretmen­liği yapan Kanada kökenli Dr. James Naismith’tir. Naismith, Springfield Eyaleti’ndeki YMCA (Genç Hıristi­yanlar Birliği) Örgütü’nde öğretmenlik yaparken, yıllarca üzerinde çalıştığı bu spor oyununa son biçimini vererek, ilk kez 20 Ocak 1892′de öğrencilerine oy­nattı. Atletlere ve beyzbolculara yarar­lı bir kış antrenmanı olması düşüncesiyle ortaya koyduğu bu oyuna “Bas- ket-Ball” (Sepet-topu) adını veren de yine Dr. Naismith oldu. Kısa zamanda büyük ilgi uyandıran oyun, başlı başı­na bir spor olarak geniş kitlelere yayıl­dı. Dr. Naismith’in oyunu düzenlerken, Güney Amerika’daki Mayalıların kut­sal oyunları olan Tlahiotenle’nin te­mellerinden yararlandığı öne sürülür.

Mayalardan günümüze kalan izlerden, Tlahiotenle’nin basketbola benzediği, ancak çemberlerin yere koşut değil, di­key durumda olduğu anlaşılır. Bu oyunda da yere dikey durumdaki çem­berlerden içeri topu geçirerek sayı ya­pıldığı bilinir.

 

 Kuralları:

  • Basketbol; beşer kişilik iki takım arasında, 20′şer dakikalık 2 dö­nem olarak oynanır.
  • Takımlar, normal süre içerisinde yenişemezlerse, oyun 5′er dakikadan iki dönem uzatılır.
  • Her takımın amacı, topu karşı takımın se­peti içine sokmak, buna karşılık kendi sepeti içine girmesini engellemektir.
  • Oyun alam, dikdörtgen biçiminde, en­gelsiz sert bir yüzeydir.
  • dünya şampi­yonaları ve olimpiyat oyunlarında alan ölçüleri, sınır çizgilerinin iç kenarla­rından 28 m uzunlukta, 15 m genişlik­tedir. Bu ölçülerin, uzunlukta 4 m, ge­nişlikte ise 2 m eksik olması geçerli sayılırsa da bu ölçülerdeki alanlarda, dünya şampiyonaları, olimpiyat oyun­ları düzenlenemez.

Basket sahası ve hakkında:

  • Basketbol maçları­nın oynanacağı salonların tavan yük­sekliğinin de en az 7 m olması gerekli­dir. Alanın ortasında, yarıçapı 1.80 m olan bir daire bulunur. Bu dairenin or­tasından geçen bir çizgi, oyun alanını iki parçaya ayırır.
  • Bu alanlardan, hü­cum edilen taraf, hücum eden takımın “ön alanı”, arkasında kalan alan ise “geri alan”dır. Tahta ya da cam elyafından yapılan basketbol potasının (boyu 1.29 m) yerden yüksekliği, pota­nın üst kenarı olarak 3.95′tir. Potanın alt kenarının zeminden yüksekliği 2.75 m olup 30 cm üzerinde çember bulu­nur. Çapı 45 cm olan çemberin altında 40 cm uzunluğunda bir file, üzerinde dikdörtgen bir hedef (59×45 cm) işare­ti vardır. Amaç, topu çemberden içeri geçirmektir.
  • Çembere, oyun sırasında yapılan atışlar 2 sayı, serbest atışlar 1 sayıdır. Çembere 6.25 m uzaklıkta, bir çizgiyle belirlenmiş bulunan alanın dı­şından atılan sayılar ise 3 sayı olarak geçerlidir.
  • Dip çizgilerinden, sepete ve potanın altında trapez biçiminde ser­best atış alanları vardır.
  • Dip çizgisi üzerinde genişliği 6 m olan bu alan, 5.80 m uzaklığındaki serbest atış çiz­gisinde 3.60 m’ye düşer. Yan çizgiler­de, oyuncuların serbest atışlarda dura­cağı yeri gösteren işaretler bulunur.
  • Küre biçiminde lastik bir balon olan, dış yüzü meşin, sentetik ya da lastik kılıfla kaplı olan basketbol topunun çevresi 75-78 cm; ağırlığı 600-650 gr arasındadır. 1.80 m yükseklikten ku­rallara uygun bir yüzey üzerine bıra­kıldığında, en üst noktası en az 1.20 m, en çok 1.40 m yüksekliğe zıplaya­bilecek biçimde basınçlı havayla şişi­rilmiş olması gereklidir.

Basketbol oyun kuralları:

  • Basketbol maçları için ayrıca, oyun saati, 30 sa­niye işareti, resmi sayı kâğıdı vb araç gereç ve teknik donatım gereklidir.
  • Uluslararası maçlarda ve şampiyona­larda olduğu gibi, önemli maçlarda da elektronik sayı tablosunun bulunması zorunludur.
  • Her takım maça, sırtında 4-15 arasında form numarası taşıyan 12 oyuncuyla çıkar. Bunlardan ancak 5′i sürekli oyun alam içindedir.
  • Bir takım, maç sırasın­da, bu 12 oyuncu arasında dilediği gibi değişiklik yapabilir. Ancak, beş faul alan oyuncu, oyun dışı kalır.

 

Basketbol maçları kaç hakem tarafından yönetilir:

  • Orta ve yan hakem.
  • Oyun başlarken orta alanda hava atışı­nı yapan orta hakemin belirli denetim görevleri vardır.
  • Oyun sırasında her iki hakemde aynı yetkilerle donatılmıştır.
  • Hakemlerin oyunculara vereceği ceza farklı olursa, bunlardan daha ağır olanı uygulanır.
  • Hakemlere yardımcı olmak amacı ile bir sayı ve iki kronometre hakeminden oluşan bir kurul da alan kenarından görev alır.
  • Sayı hakemi, sayıları, faulleri molaları saptar; kronometre hakemlerinden biri, oyun süresini ve verilen araları denetlerken, ötekisi 30 sn. göstergesini çalıştırır.

kaynak:Alfabetik Okul Ansiklopedisi -GÖRSEL YAYINLAR 1998