dengeli beslenme ve düzenli beslenin faydaları hakkında bilgi


Tüm dijital fotoğraf makinesi fırsatları için tıklayın !


Dengeli Beslenme ve Düzenli Beslenin Faydaları

  • Beslenme,canlı organizmanın besleyici maddeleri, yani büyüme ve hayatını sür­dürmek için gereksinim duyduğu besinleri ya da maddeleri alıp kullanması. Hücre içerisinde meydana getirilemeyen ve bu nedenle dışarıdan alınması zorunlu olan yaşamsal maddeler, “temel besin madde­leri” olarak adlandırılır. Yeşil bitkiler gibi organizmalar enerjilerini güneş ışığından alarak toprakta ve havada bulunan basit – inorganik kimyasal maddelerden yararlanır ve kendi besinlerini sentez ederler. Diğer yandan hayvanlar ancak bitkileri veya başka hayvanları yiye­rek önceden hazırlanmış olan organik maddeleri sağlamak durumundadırlar.
  • İnsanlarda besin maddelerini beş ana gruba ayırmak mümkündür:
  1. Proteinler,
  2. Yağlar,
  3. Karbonhidratlar,
  4. Vitaminler
  5. ve Mineraller

  • Bu maddelerin ilk üçü vücudumuzun enerji kaynağı oluştururlar ve bunların oldukça bol miktarlarda alınmaları gerekir. Bu ener­jiyi söz konusu besinler, vücut hücrelerin­de Oksidasyon yoluyla vermekte­dir. Beslenme uzmanları bu enerjiyi besin kalorisi (kilokalori, yani bin kalori) ola­rak ölçerler.
  • Normalde en önemli ener­ji kaynacı, karbonhidratlardır (nişastalar ve şekerler). Nitekim iyi dengelenmiş bir beslenmede kalorinin yaklaşık yarısı kar­bonhidratlardan sağlanır.
  • Tahıl ürünleri ve patates, nişasta bakımından zengindir.
  • Sakkaroz (bildiğimiz şeker), laktoz (süt şeke­ri) ve glikoz (üzüm şekeri) önemli şekerlerdir. Kalori gereksiniminin yaklaşık % 40′ ını oluşturan yağlar yumurta, balık, et, te­reyağı gibi besinlerde bulunur.
  • Yağlar ge­nellikle, doymuş ve doymamış olarak iki­ye ayrılan yağ asitlerinden, meydana gelmişlerdir.
  • Bazı belirli yağ asitlerinin dışarıdan alınmaları zorun­ludur. Ancak yenen besinlerdeki doymuş yağ asiti miktarı fazlaysa, kanda aşırı Ko­lesterol birikimi tehlikesi vardır.
  • Geri kalan enerji gereksinimi proteinler tarafın­dan sağlanır. Proteinlerin asıl önem taşıdık­ları yer, büyük oranda proteinden yapılı olan vücut dokularıdır. Bunların gelişebilmesi ve yenilenebilmesi için besinlerde protein halinde bulunan bazı belirli amino asitlerin alınması gerekir. Et, balık, yumur­ta, tahıl, fasulye ve bezelye, amino asit­leri sağlayacak proteinler açısından zengin yiyeceklerdir. Besinlerde yeterli protein bulunmaması, kwashiorkor gibi kötü beslenme hastalıklarına neden olur.
  • Mineraller (inorganik maddeler) ve vi­taminler (bazı belirli karmaşık organik moleküller) enerji sağlamazlar. Ancak bun­ların vazgeçilmesi olanaksız birçok işlevle­ri vardır. Bazı mineraller, vücuttaki olu­şumların yapışma girer. Örneğin kalsiyum ve fosfor, kemiklerin ve dişlerin temel yapı maddesidir. Kandaki demir, oksijenin do­kulara taşınabilmesi için kesinlikle gerekli­dir;  eksikliğinde Kansızlık görülür.
  • Süt ve sütlü ürünler kalsiyum ve fosfor açısın­dan, karaciğer ve yumurta sarısı da demir bakımından zengin kaynaklardır. Klor, iyot, magnezyum, potasyum, kükürt ve sodyum, öteki önemli minerallerdendir. Hemen tüm besinlerde küçük miktarlarda bulunan vitaminler, vücut hücrelerindeki enzimlerin etkinlikleriyle yakından ilgilidir. Bu neden­le vitamin eksikliği, vücuttaki sentetik ya da metabolik olayları aksatır.
  • Örneğin uzun zamandır devam eden A vitamini eksikli­ği, derinin kuruyup sertleşmesine, gözdeki saydam katman ve konjuktiv katmanın geri dönülmez şekilde zarar görmesine yol açar. Bunun gibi Beriberi adlı hastalık Bı vitamini eksikliğine, Skorbüt adını verdiğimiz hastalık C vitamini eksikliğine, Raşitizm adını verdiğimiz kemik ra­hatsızlığı da D vitamini eksikliğine bağlı olarak gelişmektedir.
  • Beslenme uzmanları günümüzde, sağlıklı bir beslenme için gerekli temel besin maddelerinin neler olduklarım harfi harfine bilmektedirler. Ancak bu bilgilerini dünya çapında uygulayabilmeleri, çeşitli engeller nedeniyle hiç de kolay değildir; hatta olanaksızdır. Nitekim dünya nüfusunun yaklaşık üçte ikisi, bugün yeterince ve gereğin­ce beslenememektedir ve bu nedenle yukarıda bazılarını saydığımız eksiklik has­talıkları, bunlarda pek sık görülür. Kötü beslenme, daha zengin ülkelerde bile görü­lebilen bir durumdur. Ancak buralarda da­ha çok, besin sağlanamaması nedeniyle değil de, yanlış besinlerin seçilerek yenip içilmesinden kaynaklanmaktadır.

kaynak:Phaidon Bilim ve Teknoloji Ansiklopedisi-REMZİ KİTAPEVİ