dengeli ve düzenli beslenme nedir



Dengeli ve Düzenli i Beslenme Nedir?

Beslenme, canlıların yaşamlarını sürdürebilmeleri için gerekli besin maddelerini çeşitli yollarla vücutlarına almaları. Beslenme; besin maddeleri­nin, taşıdıkları ana öğeleri yönünden miktar ve çeşitlerini, sindirim, emilim, taşınma, kullanılma ve artıklarının atılmasıyla ilgili bilgileri kapsar.

Ayrıca beslenme bozukluklarının incelenmesi de beslenme bilimince yapılır. Bir in­sanın beslenmesi konusunda salt bun­ları bilmek yeterli olmaz; o kişinin fiz­yolojik durumu (yaşı, sağlığı, gebeliği vb) da beslenmesini etkileyen koşul­lardır. Beslenme dışındaki birtakım hastalıkların (örneğin şeker hastalığı ve hipertansiyon) tedavisinde beslen­me bilimi yardımcı olur. Beslenme bir insanın ya da hayvanın yalnızca kanu­ni doyurması olmayıp organizmanın gelişmesi, yaşamım sürdürebilmesi ve kendini koruyabilmesi için gerekli maddelerin dengeli ve yeterli miktarlarda alınması olayıdır. Bu işlevler için alınması kesinlikle gerekli maddelere temel besin maddeleri denir.

Büyüme, metabolizma ve fiziksel et­kenlik için gerekli olan temel besin maddeleri, yağ, karbonhidrat ve prote­inlerdir. İdeal olan, tüm besin öğelerim kapsayan karışık bir beslenmeyi ger­çekleştirmektir. Günlük toplam kalori­nin % 45′i karbonhidratlardan, % 40′ı yağlardan ve % 15′i proteinlerden kar­şılanmalıdır. Bu oranlarda kişinin kül­türel, toplumsal, ekonomi düzeyi etkili olur. Ekonomi ve kültür düzeyi yük­seldikçe karışık beslenmede protein ve yağ oram karbonhidratlara oranla artar. Bir gram yağ, bir gram karbonhid­ratın ya da bir gram proteinin iki katı kalori sağlar. Yani yüksek oranda yağ içeren besinlerin verdiği kalori, daha az yağ içeren aynı miktar besinin ver­diği kaloriden daha fazladır.

Karbon­hidratlarla proteinler vücuda eşit enerji verirler. Dengeli beslenmede yukarıda sayılan bileşimlerden başka vitaminle­rin ve minerallerin de normal ve yeter­li miktarlarda alınması gerekir. Bir in­sanın vücudu harcadığı miktara eşit kalori sağlayan besinlerle beslenmekteyse fizyolojik dengededir. Yani ne şişmanlar ne de zayıflar. Vücudunun gereksinmesinin üstünde kalori içeren besin alan kişiyse, tüm kaloriyi harca­madığı için vücudunda biriktirir ve ki­lo alır.

Gereğinden az beslenilme durumunda ise kişi zayıflar. Beslenme yetersizliği, bağışıklık sistemini zayıf düşürdüğünden birçok hastalığın orta­ya çıkmasına yol açar.
kaynak:Alfabetik Okul Ansiklopedisi -GÖRSEL YAYINLAR 1998