Halide Edip Adıvar Hayatı ve Eserleri Hakkında Bilgi


Tüm dijital fotoğraf makinesi fırsatları için tıklayın !


Halide Edip Adıvar Hayatı ve Eserleri Hakkında Bilgi

HALİDE EDİP ADIVAR

Yazar (İstan­bul 1884-1964). İstanbul Ameri­kan Kız Koleji’ni bitirdi. O günlerin ünlü aydınlarından özel dersler aldı ve matematikçi Salih Zeki ile evlendi (1901). Bu yüzden İkinci Meşruyet’in (1908) canlandırdığı basın dünyasında ilk yazılarını Halide Salih diye imzaladı (Heyula, tefrika 1909, Raik’in Annesi, tefrika 1908). 31 Mart Vakasının karışıklığından kurtulmak için git­tiği Mısır ve İngiltere’den dönüşünde (1909) kadın haklarını savunan yazıla­rıyla dergilerde göründü; başka bir ka­dın nikâhlamak isteyen eşinden boşan­dıktan (1910) sonra adının yanına ek­lediği baba adıyla (Edip) tanınan bir imza oldu. Eğitim hizmetlerine adan­dığı bu yıllarda Darülmuallimat’ta pe­dagoji öğretmenliği, Vakıf Kız Okulla­rı müfettişliği yaptı, Cemal Paşa’nın çağrısıyla gittiği Suriye’de yatılı kız okullarım örgütlemeye çalıştı (1916); bu sırada ikinci evliliğini Dr. Adnan Adıvar ile yaptı (1907). İstanbul Darülfünunu’nda Batı edebiyatları öğreti­minde bulundu (1918-1919), Mütareke’nin ilk aylarında Anadolu’nun işga­lini protesto eden mitinglerde coşkulu konuşmalarıyla etkin rol oynadı, Kur­tuluş Savaşı’na katılmak için eşiyle birlikte Anadolu’ya geçti ve Mustafa Kemal Paşa’nın karargâhında basın ve ajans hizmetlerini örgütledi. Bu yıllar­la ilgili anıları Türk’ün Ateşle İmtiha­nı adıyla kitaplaşmıştır (1962). Onbaşı ve sonradan çavuş rütbeleriyle savaş cephelerini dolaştı, Tetkik-i Mezalim Komisyonu’nda öteki yazar arkadaşla­rıyla birlikte inceleme görevi aldı, bu döneme bağlı izlenimleri Dağa Çıkan Kurt adlı yazı derlemesindedir (1922). Zaferden sonraki partileşme çalışmala­rı sırasında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası çevresinde yer alan eşiyle birlikte bulundu. Takrir-i Sükûn Kanunu’na göre (1925) parti kapatılınca si­yasal yaşamdan uzaklaştı, hastalığının tedavisi için İngiltere’de kalmayı yeğ­ledi. İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri’nde okutmanlık ve konuk öğretim üyeliği yaptı (1929), Gandi ta­rafından çağrılı olarak gittiği Hindis­tan’da da bulundu (1935), çeşitli kent­lerde konferanslar verdi. Yurda dönün­ce (1939) İstanbul Üniversitesi Edebi­yat Fakültesi’ne İngiliz Edebiyatı pro­fesörlüğüne atandı, 1950-1954 arasın­da bağımsız İzmir milletvekili olarak mecliste bulundu, siyasal bir veda mektubuyla ayrılarak emekliliğine ka­dar öğretim görevine döndü. Türk Ka­dınlar Birliği İstanbul Şubesi, ünlü mi­ting konuşmasını yaptığı Sultanahmet Meydanı’na “Bağımsızlık Savaşı’nın Sembol Kadını” olarak büstünü diktir­di (9 Mart 1970).

İkinci Meşrutiyet ile birlikte dergi ve gazetelerdeki yazılarıyla dikkati çeken Halide Edip, emeğinin büyük bölümü­nü romanlarına ayırmıştır. Baş kahra­manların genellikle iyi çizilmiş kadın­lar olduğu ilk romanlarda aşk, özlem, kıskançlık, mutluluk konuları işlenmiş (Seviye Talip, 1910; Handan, 1912; Yeni Turan, 1912; Son Eseri, 1912; Mevut Hüküm, 1918); İkinci dönemde Milli Mücadele yıllarının toplumsal ülküleri kişisel yazgıları etkiler hale gelmiştir.

ESERLERİ:

  • Ateşten Gömlek (1922)
  • Kalp Ağrısı (1924),
  • Vurun Kahpeye (1926),
  • Zeyno’nun Oğlu (1928),
  • Sinekli Bakkal (1936),
  • Yolpalas Cinayeti (1938),
  • Tatarcık (1939),
  • Sonsuz Pa­nayır (1946),
  • Döner Ayna (1954),
  • Akile Hanım Sokağı (1958),
  • Hayat Parçaları (1963)
  • Sevda Sokağı Ko­medyası (1972),
  • Çâresiz (1972),
  • Ke­rim Usta’nın Oğlu (1974).
  • Harap Mabetler (1911)
  • Kenan Çobanları (1918) ve Maske ve Ruh (1945)

oyunlarından başka önemli çeviri ve incelemeleri:

  • ingiliz Edebiyatı Tarihi (3 cilt, 1940- 1949),
  • Türkiye’de Şark-Garp ve Ame­rikan Tesirleri (1955).

 

kaynak:Alfabetik Okul Ansiklopedisi -GÖRSEL YAYINLAR 1998