Herodot Kimdir? Hayatı ve Çalışmaları



Herodot Heykeli
Herodot Heykeli

HERODOT (HERODOTOS)

Eski Yunanlı tarihçi (Bodrum/Halikarnas sos 10 485-İtalya/ Thurium ya da Yunanistan/Atina İÖ 430). Bir iç savaştan sonra Perslerin yönetimindeki anayurdundan temelli ayrılıp bir süre komşu Ionia’da yaşadı. Daha sonra uzun yolculuklar gerçek­leştirdi: Güneyde Mısır’daki Asvan’a; doğuda Asya’da Babil’e; kuzeyde Ka­radeniz kıyılarının en uzak köşelerine kadar. Bir süre de Perikles dönemi Atinası’nda yaşadıktan sonra 443’te Atinalıların Güney İtalya’daki Thurium’u kolonileştirme eylemlerine katıl­dı. Mezarı daha sonra Thurium’da bu­lunduysa da, Atina’da ölmüş olabilir.

“Tarihin Babası” adıyla anılan Herodotos’un Tarih adlı eseri, günümüze kalan en eski ve en önemli Yunanca düzyazı olduğu gibi, Batı uygarlığının da ilk tarihçesidir. Eserinde Yunanlı­larla Persler arasında kendi kuşağının hemen öncesi olagelen Büyük Pers Savaşları’nı (İÖ499-479) tanımlayıp an­latmaya çalışır. Herodotos gezdiği ül­kelerin coğrafyası ve görenekleri, ay­rıntılı olarak ele almıştır. Tarihçiler Herodotos’un Tarihi’ni dokuz kitaba böldüler.

-I.Kitap; Yunanistan ile Yakındoğu arasında düşmanlık ruhunun doğmasına yol açan efsanemsi kadın kaçırma öyküleriyle başlar, ardından gerçek tarihe dönüp önce Anadolu’da birçok Yunan devletçiğini fetheden Lidya Krallığı’nı ele alır. Kroisos’un hükümdarlığı döneminde Lidya, Perslerin eline geçince, bu kez tarihçi, ku­rucusu Kros’un yönetiminde Pers İmparatorluğu’nun yükselişini anlatmaya koyulur. Daha sonra Perslerin eline geçiş sırasıyla Yakındoğu’nun önemli bölgelerini tek tek tanımlar, son bölü­münde Babil’i ele alarak noktalanır.

– II. Kitabın tümü eskiliği nedeniyle Yu­nanlıları uzun süre etkileyen Mısır’a ayrılmıştır. Tarihçi burada Mısır’ın bü­yük yapılarını, ilk tarihini ve dinini ta­nımlarken, Nil Irmağı’nın yazın niye kabardığını da açıklamaya çalışır.

-III. Kitap’ta Pers Kralı Kambyses’in Mısır ve Cyrenaika’yı ele geçirmesini, Kam­byses’in ölümü, bunu da İran’da Darius’un zaferiyle sonuçlanan bir ayaklan­ma izler.

– IV. Kitap, önce Darius’un 512’de ülkelerini ele geçirmeye çalıştı­ğı İskitleri tanımlar, sonra da Libyalı­ları ele alır. Ancak, ana tehlike öğesi yine Pers yayılmasıdır. Son beş kitap Yunanlılarla Persler arasındaki çekiş­meyi kronolojik sırayla tartışma konu­su yapar.

-V. Kitap ile VI. Kitabın bir bölümü Ionia Ayaklanması’na (İÖ 499 -494) yer verir.

-VI. Kitabın son bölü­münde Maraton Savaşı anlatılır.

-Salamis Deniz Savaşı VIII. Kitabın tüm konusunu oluştururken,

– IX. Kitap, Plataini kara savaşını ve Mykale’de Yu­nanlıların Pers filosuna saldırışını an­latır.

Yazıldığı dönemde büyük eleştiriler alan Herodotos Tarihi, 19. yüzyıla ka­dar güvenilmez bir eser olarak anıldı. Ancak Ortadoğu’da arkeoloji kazıların başlamasından sonra Herodotos’un an­lattıklarının doğru olduğu ortaya çıktı. Herodotos, Batı tarihçiliğinin babası olarak bilinir.

 

kaynak:Alfabetik Okul Ansiklopedisi -GÖRSEL YAYINLAR 1998