Simgecilik (Sembolizm) Nedir? Özellikleri ve Temsilcileri Hakkında Bilgi

SİMGECİLİK (SEMBOLİZM)

Simgecilik (Sembolizm)özellikle şiirde, biraz da tiyatroda gö­rülen sanat eğilimi (ilkin 1885’e doğru Fransız edebiyatında görülür).

Roman­tizme tepki olarak doğan, gerçekçiliğin şiire uygulanışı diye tanımlanan Parnasizm’in belirgin ilkelerine karşıt bir tutumdur. Charles Baudelaire (1821- 1867), biçim özeni bakımından Parnasyenlere yakın gibi görünürse de ses olanaklarının zenginliği, konularının çarpıcılığıyla başlamakta olan simge­cilik akımına temel sayılır: “İnsan do­ğada sembol ormanlarından geçer; onu bildik bakışlarla gözleyen…” (Correspondances şiiri). Simgecilik istiareleri zenginliğinin yarattığı simgeleri, duy­guları en uyumlu ses etkileriyle ilet­mede kullanan sanatçıların eğilimidir.

Stephan Mallarme şöyle der: “Bir nes­neyi adıyla anmak, yavaş yavaş bulma yoluyla doğacak şiir tadının üçte ikisi­ni ortadan kaldırmaktır.” Böylece im­geler zenginliği başlar, en dikkatli ses olgunluğuyla birlikte: “Her şeyden ön­ce müzik”. İlk yadırgılardan sonra Je­an Moreas’ın koyduğu adla simgecilik, yalnız Fransa’da değil, başka ülkelerde de, Schopenhauer’in felsefesinden de etkilenerek, öznel bir şiir akımı olarak güçlenir, 19. yüzyılı sonuçlandırır. Böylece yeniden bir etki-tepki ilişkisi yürürlüğe girmiştir.

ÖZELLİKLERİ

  • Pozitivizmin ede­biyattan uzaklaştırdığı düşler, gizler, bilinmezlikler bu kez başlıca konu olur.
  • Sanatçı, iç dünyasının derinlikle­rini, gizli dileklerini serer. Onun için müzik etkisi bırakan bir dize ve biçim dikkatine yöneliNir.
  • Anlam gittikçe ka­panır, sözler soyutlanır, yorum olanak­ları sonsuzdur.

TEMSİLCİLERİ

Fransız şiirinde simge­cilik akımının en önde gelenleri:

  1. Mallarme (1842-1898), Paul Verlaine (1844-1896), Arthur Rinıbaud (1854- 1891), Henri de Regnier, Jean Moreas, Jules Laforgue, Fransızca yazan Belçi­kalı sanatçı Maurice Maeterlinck, Emile Verhaeren.

Türk Edebiyatındaki Temsilciler:

Ahmet Haşim, Ahmet Hamdi Tanpınar, Cenap Şahabettin , Cahit Sıtkı Tarancı, Ahmet Muhip Dranas.

 

kaynak:Alfabetik Okul Ansiklopedisi -GÖRSEL YAYINLAR 1998