Vida, Çıkrık, Keski, Tekerlek Gibi Farklı Basit Makine Çeşitleri Ve Bunların Kullanım Alanları


Tüm dijital fotoğraf makinesi fırsatları için tıklayın !


Vida, Çıkrık, Keski, Tekerlek Gibi Farklı Basit Makine Çeşitleri Ve Bunların Kullanım Alanları

VİDA

Vida, Çıkrık, Keski, Tekerlek Gibi Farklı Basit Makine Çeşitleri Ve Bunların Kullanım Alanları

Vida Nedir?

Yiv açılmış bir bölüm ve kılavuz çekilmiş bir parçaya (örneğin bir somun) ya da daya­nıklı bir ortama girmesini sağlayacak biçim­de döndürülmesine olanak veren bir baş­tan oluşan ve özellikle bir birleştirme ger­çekleştirmek ya da bir hareket iletmek amacıyla bir basınç uygulamaya yarayan parça.

Vidanın Kullanım Alanları

Bir vida, dış çapı, yiv dü­zeninin adımı ve profili, başının biçimi, baş altı uzunluğu ve yiv açılmış bölümünün uzunluğuyla nitelendirilir Ya sökülüp takı­labilir bağlantılarda birleştirme öğesi olarak ya da bir dönme hareketini bir doğrusal yer değiştirme hareketine dönüştüren kinema­tik bir zincirin öğesi olarak kullanılır

Birleştirme vidası, genellikle üçgen pro­fillidir. Bir somunla birlikte çalışır. Bir ucun­dan kılavuz çekilmiş bir deliğe vidalanıyor ve öbür ucuna bir somun takılıyorsa, baş­sızdır ve saplama adını alır.

Birleştirme vidalan ya metal vidası ya da ağaç vidası adını alırlar

  • Ağaç vidası koniktir ve kendisine özgü biçimde dişleri vardır; ağacın ve vida etkisi altında biçim değişti­rebilen malzemelerin, örneğin duvara tespit işlerinde kullanılan dübellerin, vidalan­masında kullanılırlar.
  • Metal Vidası’nın, kıla­vuz çekilmiş bir parça ile birlikte, çok ge­nel bir kullanım alanı vardın tespit etme, ki­litleri frenleme; sıkıştırma, tutturma, tıka­ma vb. amaçlan ile kullanılabilir

Aktarma vidası (transmisyon), kare, ya­muk ya da yuvarlak profilli olabilir. Çelikten yapılmış vida, genellikle, bronz bir somun içinde hareket eder.

Çark dişlerinin çevresine vidanın profili­ne uyan oyuk bir biçim verilirse; dişlerinin oturma biçimi noktasal olacak yerde doğ­rusal olan ve büyük kuvvetlerin iletilmesi­ne olanak veren, teğet çarklı sonsuz vida sistemi elde edilir. Bu düzenek makine ya­pımında çok kullanılır Sonsuz vidanın özel bir türü olan yüksek sürtünmeli gioboid vi­da, kaldırma ve aktarma aygıtları dışında pek kullanılmaz.

Vida, Çıkrık, Keski, Tekerlek Gibi Farklı Basit Makine Çeşitleri Ve Bunların Kullanım Alanları

ÇIKRIK

Çıkrık Nedir?

Elle çevrilen bir kol ve kova ipinin sarıldığı silindir biçiminde bir gövdeden oluşan ve kuyu­dan su çekmeye yarayan araç.

Kullanım Alanları

Aktarlarda Kullanılan Çıkrıklar

Bir zincir çarkının ya da “tambur” denen yatay bir silindirin çevresine sarı­lan bir halat ya da bir zincirle yükleri yu­karı çekmeye ya da kaldırmaya yarayan aygıt. (Bu çark bir el manivelasıyla oldu­ğu kadar bir motorla da çalıştırılabilir; hı­zı yükseltme ve düşürme olanağı vardır.)

Balıkçılık Alanında Kullanılan Çıkrıklar

Büyük Balık oltalarını yukarı çek­meye ya da salmaya yarayan büyük tah­ta silindir.

Dokumacılık Alanında Kullanılan Çıkrıklar

Eskiden yün, kenevir ve keten eğirmeye yarayan alet.

Kuyumculuk Alanında Kullanılan Çıkrıklar

Altın telini sarmakta kullanılan küçük alet.

Müzik Alanında Kullanılan Çıkrıklar

Artıp azalan hızıyla bir çıkrığın hı­rıltısını çağrıştıran sürekli hareket. (Özel­likle bir eşlik yöntemidir. Schubert, Schumann gibi bestecilerin ses için, Mendelssohn’un piyano için yazdığı çıkrık hareketi, romantik lied’den operaya [wagner: Ha­yalet gemi] ve senfonik müziğe [Saint -Saens: Omphale’niin çıkrığı] geçmiştir.)

Tekstil Alanında Kullanılan Çıkrıklar

Gereğinde hızla çözülmesi iste­nen iplikleri, sicimleri ya da ipleri sarma­ya yarayan aygıt.  Ham ipek çekmede kullanılan küçük aygıt.

  • Çile çıkrığı, ipliği çile halinde sarmaya yarayan, genellikle tahtadan küçük aygıt.
  • Devdah çıkrığı ipek bükme işleminde kullanılan çıkrık.
  • Masura çıkrığı, ipek eğirmede kullanılan çıkrık.

Keski Nedir ?

Kesici araçlara verilen ge­nel ad. Metalleri kesmeye, metal parçaları­nın kabasını almaya yarayan ve başlığına çekiçle ya da darbeli bir pnömatik aygıt­la vurarak kullanılan çelik kalem.

Vida, Çıkrık, Keski, Tekerlek Gibi Farklı Basit Makine Çeşitleri Ve Bunların Kullanım Alanları

KESKİ

Keskinin Kullanım Alanları

Yan keski, tel kesmede kullanı­lan pense.

Çiftçilikte Kullanılan Keskiler

 Soğuk keski, nallık çubukları kesmekte kullanılan ağzı düz keski.

Orman Sanayisinde Kullanılan Keskiler

  • Kaplama keskisi, tomruktan soyulmakta olan ince levhaları ya da ha­zır kaplamalık levha paketlerini belli bo­yutlarda kesmeye yarayan makine. (Kap­lama keskileri bazen kaplama parçaları­nı birbirine ekleme amacıyla da uyarla­nabilir.)

Tarımda Kullanılan Keskiler

Pullukta kulağın çevirip yana ya­tırdığı toprak dilimini dikey olarak kesen parça. (Keski genellikle pulluk okuna bağ­lı bir bıçak biçimindedir fakat ince bir disk biçiminde de olabilir. Çoğu zaman pullu­ğun çatısına ya uç demiri üzerinde [kanatlı keski] ya da kulak üzerinde [göğüs kes­kisi] olmak üzere, sabit bir şekilde yerleş­tirilir.)

Teknolojide Kullanılan Keskiler

  • Oluklu keski, marangozların, de­mircilerin, kazancıların vb. kullandığı, ağ­zı oluk biçiminde oyulmuş bir tür kalem.
  • Örs keskisi ya da alt keski, kuyruğu örs yuvasına takılarak metalleri kesmede kul­lanılan, kama biçiminde el takımı.
Vida, Çıkrık, Keski, Tekerlek Gibi Farklı Basit Makine Çeşitleri Ve Bunların Kullanım Alanları

TEKERLEK

Tekerlek Nedir?

Merkezinden geçen bir milin çevresinde dönen ve bir taşıtın zemin üzerine oturmasını ve bu zemin üzerinde hareket etmesini sağlayan çembersel organ; teker.

Kullanım Alanları

Bisiklet Alanında Kullanılan Tekerlekler

  • Dolu tekerlekli scooterler dışında, bisiklet ve motosikletlerde, te­kerlek göbeğinin jantla bağlantısı ya çe­lik tellerle (“piyano teli” denir) ya da çe­şitli alaşımlardan yapılmış tellerle sağlanır.
  • Çelik telli tekerlekler, genellikle bütün bi­siklet ve motosiklet serileri ile arazi tipi mo­tosikletlere (teller belli bir esneklik sağlar) donatılır. Temizlenmesi daha kolay olan ve bakım gerektirmeyen (akort edilecek tel­ler yok) alaşım telli tekerlekler diğer bü­tün motosiklet tiplerinde kullanılır.

 Demiryolu Taşıtlarında Kullanılan Tekerlekler

Demiryolu taşıtlarında tekerlekler dingillere bağlıdır; dingiller, yatak görevi yapan makaralı rulmanlarla donatılmış dingil kutuları içinde dönen dingil başları ya da tekerlek akslarıyla taşıtın ağırlığını taşır.

Hava Taşıtlarında Kullanılan Tekerlekler

Kuyruk tekerliği ,bir uçak gövdesinin en arka kısmında yer alan küçük tekerlektir.

 

kaynak:Büyük Larousse Ansiklopedisi-Milliyet Yayınları